|
1 |
درود بر استاد نیکنام، آیا نگاره فروهر مربوط به زرتشتیان است؟ شنیدم بال های آن نشانِ اندیشه، کردار وگفتار نیک است. سر فروهر به سمت راست است یا چپ؟
پرسش :
درود بر استاد نیکنام، آیا نگاره فروهر مربوط به زرتشتیان است؟ شنیدم بال های آن نشانِ اندیشه، کردار وگفتار نیک است. سر فروهر به سمت راست است یا چپ؟
پاسخ :
درود، فرتور(:تصویر) فرَوَهَر که در سنگ نگاره ها دیده می شود، با فروهر(:فروشی در اوستا) که در باور ترادادی(:سنتی) زرتشتیان از آن یاد می شود باهم یکی نیستند و هرکدام فلسفه جداگانه ای دارند و برای هر یک نسک(:کتاب) و جستار هایی جداگانه نوشته شده است که هر یک را باید جداگانه پژوهش کرد.
در باور ترادادی زرتشتیان و با گزارشی که در«فروردین یشت» آمده است. هویت مَرتو (:انسان) را چهار فروزه و گزینه فراهم آورده است، بخش مادی هویتِ مرتو، «تن وجان» است و بخش مینوی آن نیز«روان و فروهر» می باشد؛
فروشی، نیرو وفروزه خداوندی در وجود مرتو است که سبب پیشرفت و آگاهی روان در هر زمان است.
نماد فروهر چیست؟ در دوران هخامنشی، نمادی برگزیده شده است تا در بالای سنگ نگاره ها نقش بگیرد که نام آن نیز اکنون فروهر شده است. سر او گاهی به سمت راست و گاهی به سمت چپ است و تفاوتی ندارد. اگر این نگاره را به حالت سه بعدی در نظر بگیریم به شکل بشقابی دایره مانند خواهد شد که انسانی در او نشسته و فرمانی به دست دارد.
(اندیشه ای دارم شاید! در آنزمان چنین چیزی در آسمان مشاهده شده که با پایه هایی بر زمین فرود می آمده است و شکل آن را بالاتر از همه در سنگ نگاره ها آورده اند باید درستی این گمانه! به پژوهش در آید).
یونانیان این نگاره را شکلی از اهورامزدا در نظر گرفته اند که ناردست است البته این توهم به این سبب پیدا شده که زیر بیشتر نگاره فروهر ها از اهورامزدا یاد شده و در نوشته های هخامنشی از او به نیکی یاد شده است. برخی باله های سه گانه او را نشانی از اندیشه، گفتار و کردار نیک دانسته اند و دیگر بخش های آن را نیز شرح داده اند.
شاید «فروهر» باورهای فرهنگی روزگاران گذشته را بیان می کند، چون افزون بر باورهایی که از فرهنگ زرتشتی به آن نسبت می دهند، در دست پیرمرد، حلقه ای مشاهده می شود که شاید نماد خورشید و حلقه پیمان و دوستی در آیین مهری باشد.
به هر روی، زرتشتیان نیز این نماد را در سده گذشته برای درک بیشتر باورهای فرهنگی خویش برگزیده اند و در بخش های گوناگون زندگی از آن بهره می گیرند ولی بیشتر از همه این فرتور، نمادِ ملی ایرانیان است و پشتوانه دینی کمتری در بینش زرتشت دارد.
|
|
2 |
درود آقای نيكنام. آيا واقعا فيثاغورث از شاگردان زرتشت بوده؟
پرسش :
درود آقای نيكنام. آيا واقعا فيثاغورث از شاگردان زرتشت بوده؟
پاسخ :
درود برشما، فیثاغورٍث یا پیتاگورس که حدود بین سالهای ۴۹۵ تا ۵۷۰ پیش از میلاد می زیسته از فیلسوفان یونان باستان است.
گزارشی در نسک(:کتاب) «سیاحت نامه» این اندیشمند(:فیلسوف) آمده که نشان می دهد فیثاغورث با زرتشت دیدار و گفتگو داشته است، به درستی آشکار نشده که کدام زرتشت است؟
آیا اشوزرتشت پیام آور و آموزگار نام آور ایرانی بوده یا کسی دیگر نام «زرتشت» برخود داشته است؟ او با زرتشت، پیرامون اوضاع بد هازمانی(:اجتماعی) ورفتاری شهر بابل گفتگو کرده و در بخشی گفته است:
«ای زرتشت تو از غیر ممکن در گذر، بابل را هرگز نتوانی به نیکی و دانایی(:فضیلت) برسانی، مردم اینجا دو دسته گوناگونند. گروهی از تنگدستی به بیچارگی رسیده اند و جماعتی با زیاده روی به فساد کشیده شده اند.»
گفتنی است در بابل از نبودن کمبوجیه(:کامبیز) سخن رفته است و زرتشت می گوید اگر کامبیز نبود نمی توانستم در شوش بمانم و از دشمنی مغان و پیشوایان روحانی حسود در امان باشم.
شرح گفتگو و شرکت در جشن و درمان اسب پادشاه، در نسکی(:کتابی) به سفر نامه یا سیاحت نامه فیثاغورث در ایران آمده است.
|
|
3 |
پیروان هر دین به پیامبرانی غیر از پیامبر خودشان نیز باور دارند. یهودیان علاوه برحضرت موسی به ابراهیم خلیل الله نیز معتقدند. مسیحیان علاوه بر حضرت عیسی به حضرت موسی و ابراهیم خلیل الله معتقدند. ما مسلمان ها هم علاوه بر حضرت محمد به پیامبرانی چون ابراهیم و عیسی و موسی و ... معتقدیم. موبد نیکنام آیا زرتشتیان تنها به اشو زرتشت باور دارند یا پیامبران دیگری را نیز قبول دارند؟ چند تن از این بزرگان را نام ببرید.
پرسش :
پیروان هر دین به پیامبرانی غیر از پیامبر خودشان نیز باور دارند. یهودیان علاوه برحضرت موسی به ابراهیم خلیل الله نیز معتقدند. مسیحیان علاوه بر حضرت عیسی به حضرت موسی و ابراهیم خلیل الله معتقدند. ما مسلمان ها هم علاوه بر حضرت محمد به پیامبرانی چون ابراهیم و عیسی و موسی و ... معتقدیم. موبد نیکنام آیا زرتشتیان تنها به اشو زرتشت باور دارند یا پیامبران دیگری را نیز قبول دارند؟ چند تن از این بزرگان را نام ببرید.
پاسخ :
هیچگاه نمی توان بینش زرتشت و فلسفه او را با ادیان ابراهیمی مقایسه کرد، چون دیدگاه و جهان بینی زرتشت با آنان در بسیاری از گزینه های فلسفی دگرگون(:متفاوت)بوده و هم خوانی ندارد.
خدای اندیشه زرتشت، اهورامزدا نام دارد به چم(:یعنی) دانایی و آگاهی بیکران هستی مند، این خداوند موجودی نیست که در عرش آسمان ها جای گرفته باشد و کار مرتوگان(:بشر) را از بالا تماشا و پیگیری کند، سپس اگر اراده کرد آنان را ببخشد واگر خشمگین شد، مَرتُو(:انسان) را به کیفر(:مجازات) برساند.
بهشت و دوزخ نیز برای مَرتو جایگاهی از پیش آماده شده نیست تا هرکس پس ازمرگ به یکی از آن دو جایگاه راهنمایی شود. بنابراین در بینش زرتشت، انسان بنده اهورامزدا نیست که بی چون وچرا از دستورهای او پیروی کند.
چنانچه به سرودهای زرتشت(:گاتاها) به ژرفی بنگریم تنها راه بهزیستی و رستگاری مرتوگان را خواهیم یافت؛ زرتشت در پیامش نه تنها خود را پیام رسان و پیامبر(:رسول) نخوانده است. بلکه از پیامبران دیگری نیز نام نبرده است، سرودهای زرتشت از سود رسان هایی سپند(:مقدس) به نام «سوشیانت ها» یاد کرده است که گاهگاهی در زندگی مرتوگان پدیدار خواهند شد و آنان را از پندارهای نادرست رهایی بخشیده و بهتازه شدن زندگی برپایه دانش وآگاهی رهنمون می کنند.
آشکار است که«دانشمندان با دانش خود»، «اندیشمندان با اندیشه خود» (:فیلسوف با فلسفه) و «رازوَران» (:عارفان) با پارسایی و رازوری (:عرفان) خود، نمونه هایی از سوشیانت ها در روزگار خود بوده اند که بهره بسیاری به دیگران رسانده اند و همچنان در هر گوشه از گیتی آشکار خواهند شد تا گسترش دهنده راستی باشند، با دروغ مبارزه کنند و تازگی و پیشرفت را به زندگی مرتوگان ارمغان آورند.
|
|
4 |
درود بر شما موبد نیکنام
آیا زرتشت پیشگویی هم می کرده است؟
پرسش :
درود بر شما موبد نیکنام
آیا زرتشت پیشگویی هم می کرده است؟
پاسخ :
درود، خیر؛ زرتشت هیچگونه پیش گویی و آینده نگری نداشته است و در سخنانش، سرودهای گات ها به چشم نمی آید. آیین او همگام و همراه شدن با خرد و دانش در هر روزگار است.
در بینش زرتشت، پندارِ نادرست، خرافه، حدس و گمان، تَوَهُم و خیال جایگاهی ندارد. مَرتو(:انسان) دارای فروزه ارزشمند خرد است که او را از موجود زنده هوشمند تر، برتر و بالاتر آورده است بدین روی باید کوشش کند تا با خرد خویش به دانایی روی آورد.
فراگیری دانش با هر ویژگی شدنی خواهد بود، در آموزشگاه و دانشگاه، دانش در تجربه زندگی و آموخته هایی که هرکس در هرجایگاهی دریافته است.
آشکار است در این راستا آینده خویش را به درستی خواهد ساخت و نیازی به پیشگویی و پیروی از سفارش ناشناخته دیگران برای آینده نخواهد داشت. در این بینش سرنوشت از پیش آماده شده نیز برای مرتوگان(:بشر) جایگاهی ندارد.
|
|
5 |
نیکنام بزرگوار، هنگام نماز خواندن، نور باید در چه فاصله اى از نماز خوان باشد؟
پرسش :
نیکنام بزرگوار، هنگام نماز خواندن، نور باید در چه فاصله اى از نماز خوان باشد؟
پاسخ :
هنگامی که مَرتو(:انسان) اراده می کند با «اهورامزدا» (:دانایی و آگاهی بیکران هستی مند) خداوند درون خویش، راز و نیاز داشته باشد، با نگرش به اینکه دریافته تا بنده چنین خدایی نبوده و در آسمان به او دستور نخواهد داد بلکه دانش وخرد، یار وپشتیبان همگان است.
بدین روی ناگفته پیداست که روشنایی باید در نهاد و دل هر نمازگزار و نیایش کننده باشد. و از آن پاسداری کند تا پیوسته روشن باشد تا دل آگاهی میسر گردد.
به گفته پور شیراز:
از آن به دیر مغانم عزیز می دارند.
که آتشی که نمیرد همیشه، در دل ماست.
نور و روشنایی بیرونی که از خورشید، ماه، آتش، شمع و چراغ بر می آید، هركجا باشد رو به سوی آن روشنایی درست بوده به همان آماج که روشنی درونی افروخته بماند.
|
|
6 |
استاد نیکنام خسته نباشید. در مورد پیدایش آدمی، مبحث مشی و مشیانه کمی عجیب به نظر می رسد، آیا صحت دارد؟ لطفا در مورد آن مقداری توضیح دهید.
پرسش :
استاد نیکنام خسته نباشید. در مورد پیدایش آدمی، مبحث مشی و مشیانه کمی عجیب به نظر می رسد، آیا صحت دارد؟ لطفا در مورد آن مقداری توضیح دهید.
پاسخ :
درمانده نباشی، سرگذشت آفریده شدن مرتو(:انسان) در بسیاری از دین ها و فرهنگ ها کمی شگفت آور(:عجیب) بیان شده است.
اشوزرتشت در سرودهایش(:گات ها)، گفتاری پیرامون چگونگی پیدایش مَرتو نیاورده و داستان سرایی نکرده است.
گفتنی است پرسش هایی در راستای چیستی و چگونگی هستی، در اندیشه زرتشت پدیدار شده و در گفتارش به یادگار مانده است ولی هیچکدام پاسخی ندارد. زرتشت در پیامش می افزاید که خرد همگانی و دانش آیندگان یا به برداشتی دیگر باید از اهورامزدا(:دانایی و آگاهی بیکران هستی مند) یاری گرفت تا پاسخ ها روشن و آشکار گردد.
نوشته های پهلوی مانند«بُندَهِشن» در این باره نیز گزارش هایی داده اند که تا اندازه ای به نگرش(:نظریه) داروین شباهت دارد.
از نخستین مرتوی آفریده شده(:کیومرث=گَیَه مَرِتَه در اوستا) نطفه ای بر زمین آمده است. سپس با تابش «نور» خورشید بارور شده است. پس از آن در «خاک» پرورش یافته است. آنگاه دو شاخه «گیاه» پیچنده همانند ریواس روییده شده اند که با فرآیندی در پی آن «جانوران» و در پایان مَرتو «انسان» پدیدار شده است.
بندهش اشاره می کند که نامِ نخستین مرتوگان(:بشر)، «مَشی» و «مَشیانه» بوده است که یکی نر و دیگری ماده نامیده شده است.
|
|
7 |
موبد نیکنام. باور سنتی ۳۳ امشاسپند از کجا آمده است و قداست عدد ۳۳ برای چیست؟
پرسش :
موبد نیکنام. باور سنتی ۳۳ امشاسپند از کجا آمده است و قداست عدد ۳۳ برای چیست؟
پاسخ :
واژه «اَمِشَه سپنتَه» در اوستا به چِمار(:معنای) بی مرگان سپند(:مقدس) آمده است. (اَ = واک منفی، مِشَه = مرگ و نیستی، سپنته =مقدس).
امشاسپندان، شش مورد از فروزه های اهورایی هستند که مرتو(:انسان) نیز می تواند آن ها را در خود پویا سازد و پرورش دهد. در رازوری(:عرفان)زرتشتی با گام نهادن به این شش فروزه در زندگی می توان به خداوند(:دانایی و آگاهی) نزدیک شد.
در سرود اوستایی«بِرَساد» که بخشی از نسک (:کتاب) خُردِه اَوستا است نام ایزدان (نمادهای قابل پرستش پیش از زرتشت) نیز درجایگاه ایزدان یادآوری شده است و به دنبال آن نام هر یک از امشاسپندان و نام اورمزد آمده است (٣٠روز ماه)سپس با افزودن نام « هوم ایزد، بُرز ایزد و نیریوسنگ ایزد» به عدد سی و سه رسیده است.
گفتنی است امشاسپندان تنها شش فروزه بوده و با گام پایانی که(سپنتامن = ندای سروش) است به هفت گام رازوری خواهد رسید.
برخی از شماره ها در هر دین و فرهنگی، ورجاوند(:مقدس) وارزشمند می باشند که در فرهنگ و باور زرتشتیان، عدد ۳۳ نیز یکی از آنهاست.
|
|
8 |
درود موبد نیکنام عزیز، از نظر آیین زرتشت، روز رستاخیز چگونه روزی است ؟
پرسش :
درود موبد نیکنام عزیز، از نظر آیین زرتشت، روز رستاخیز چگونه روزی است ؟
پاسخ :
درود بر همه، رستاخیز به چمار(:معنای) بپاخاستن و پویا گشتن برای رسیدن به رهایی است.
رستاخیز(:قیامت) را در برخی از برگردان ها، به ویژه نوشته های پهلوی دوران ساسانی، درباره برپایی، بیداری و زنده شدن مردگان به کار برده اند که شاید برداشتی نادرست از فرهنگ بیگانگان باشد.
در باور ترادادی(:سنتی) مزدیسنان، به هنگامی گفته می شود که پس از سپری شدن روزگاری دیرپا، روان هرکس پس از درگذشتش از زندگی مادی، درجهان مینوی، گناهانش ناپدید گشته و هنگامی فراهم خواهد شد که روان همه درگذشتگان به روشنایی اهورایی پیوسته خواهد شد.
|
|
9 |
موبد گرامی آقای نیکنام درود، چرا در برخی سرودهای اوستا، تنها از «مردپارسا» یاد می شود مگر مرد و زن در آیین زرتشت یكسان نیستند؟
پرسش :
موبد گرامی آقای نیکنام درود، چرا در برخی سرودهای اوستا، تنها از «مردپارسا» یاد می شود مگر مرد و زن در آیین زرتشت یكسان نیستند؟
پاسخ :
درود برشما، بیشتر بندهای گات ها وسرودهای اوستا از مرد و زن دركنار یكدیگر گفتگو می شود و تفاوتی بین آنان وجود ندارد.
سرود«یِنگهه هاتام» که بارها در خُرده اوستا بیان شده گویای برابری زن و مرد در فرهنگ و باور نیکان است.
آشکار است در هماهنگی بین كارهایی که مردان و زنان در زندگی دارند با نگرش به توانمندی های جسمی و روانی در برپا داشتن «آیین گهنبار»، به مرد «اَشو» سفارش شده است تا در كارهایی که نیاز به توان جسمی باشد، در خویشکاری بیشتری گام بردارد.
|
|
10 |
درود آقای نیکنام، مغان مهرى چه كسانى هستند؟ آیا اكنون از اینها در ایران یا هندوستان وجود دارند؟
پرسش :
درود آقای نیکنام، مغان مهرى چه كسانى هستند؟ آیا اكنون از اینها در ایران یا هندوستان وجود دارند؟
پاسخ :
درود برشما، پیش از یكتاپرستی ایرانیان که سفارش شده اشوزرتشت بود، آیین مهرپرستی(:میتراییسم) درایران پیروانی داشته و آشکار است كه هراندیشه و باوری، گسترش دهندگانی را نیز نیاز داشته است.
بیگمان«مُغان مِهری» که از نگرش آیین مهر پاسداری كرده و آن را گسترش می داده اند در ایران و کشورهای دیگر به فراخوانی روی آورده بودند.
ناگفته پیداست كه پس از یكتاپرستی ایرانیان از سوی اشوزرتشت اندک اندک پراکنده شده و به دین یكتایی آوردند، یا از ایران کوچ کرده اند.
آیین مهری روزگاری به یاری سربازان رومی به اروپا برده شد و دین مسیحی از آن برگرفته شده است.
اکنون نیز برخی از آموزه های مهری که ستایش نور و روشنایی است همچنان در فرهنگ و باور دین ها به یادگار مانده است ولی از بودن مغان مهری در کشوری آگاهی نداریم.
|
|
11 |
موبد نیکنام آیا فروهر، نماد شناخته شده زرتشتیان است؟
پرسش :
موبد نیکنام آیا فروهر، نماد شناخته شده زرتشتیان است؟
پاسخ :
از آنجا كه در نگاره«فرَوَهَر» برخی از ویژگی های آیین زرتشت مانند پیروی از اندیشه نیک، گفتارخوش و كرداردرست آمده است(نمادی که در سه گروه ازبال فروهر دیده می شود).
و مَرتو(:انسان) را به پیروی نکردن از اندیشه بد، گفتار نادرست و كردار بد یادآوری کرده است (آنچه در سه ردیف پایین و پایه نگاره فروهر آمده است).
دو شاخک های پایینی که نماد باور داشتن به دو گوهر همزاد و ناهمگون دراین آیین است که به مرتو سفارش می شود «سپنتَه مینو» (منش پاک و سازنده) را پیش روی خود داشته باشد و «انگره مینو» (منش ویران کننده، اهریمن) را پشت سر گذاشته از آن پرهیز کند.
باید پذیرفت که نگاره «فروهر» به جز اینکه آرم ملی ایرانیان در روزگار باستان بوده است، یكی از نمادهای آیینی فرهنگ و تراداد(:سنت) های زرتشتیان نیز به نام گرفته است.
|
|
12 |
درود موبد نیکنام واژه خوات ودتام به چه معناست؟
پرسش :
درود موبد نیکنام واژه خوات ودتام به چه معناست؟
پاسخ :
درود برشما، واژه «خُواَت وَدَثام» در بخشی از نیایش روزانه اوستایی به نام «مَزدَیَسنُو اَهمی» آمده است که نیایش کننده هرگاه در نیایش ها از آن یاد می کند.
چمار(:معنای) این واژه به خویشان یاری رساندن، به نزدیکان پرداختن، یاور خانواده بودن است که همانند آن در زبان عربی به «صِله رَحِم» گفته شده است.
این واژه گاهی در باور پندارگونه دشمنان فرهنگ ایران و نابخردان، به «ازدواج با محارم» برگردان شده است. که نادرست است.
گفتنی است هیچگاه سفارش آموزگار وپیام گوی باستانی ایران در راستای پیوند زناشویی با نزدیکان نبوده بلکه زرتشت درهات ۵۳ از یسنا، کوچکترین دخترش «پورچیستا» را سفارش می کند تا از خرد خویش بهره بگیرد و با جاماسب، (وزیر گشتاسب کیانی که از خویشان نیست ولی در دانایی نام آور گشته است) چنانچه مایل است، همسرش را برگزیند.
برای شناخت بیشتر واژه «خوات ودتام» وجایگاه آن، ازجستاری از تارنمای www.kniknam.com که در گزینه نوشتارها آمده است، نگاه کنید.
|
|
13 |
موبد نیکنام درود، «هپتنگ هائیتی» چیست؟ کتاب های مقدس زرتشتی کدامند؟
پرسش :
موبد نیکنام درود، «هپتنگ هائیتی» چیست؟ کتاب های مقدس زرتشتی کدامند؟
پاسخ :
درود برشما، «هَپتَنگ هایی تی» که «هفت هات» و «هفتَن یَشت» نیز نامیده می شود، بخشی از یسنا است. که در پایان هفده سرود گات ها جای گرفته است.
با نگرش به منش این بخش از اوستا، باید گفت که این هفت سرود، از اندیشه وگفتار یاران ونزدیکان همزمان با اشوزرتشت است و همواره پاره ای از گات ها به شمار آمده است. هرکدام از این سرودها، نیایشی ویژه ونغز از باورهای نیاکان ماست.
نسک(:کتاب) سپندینه (:مقدس) پیروان آیین مزدیسنا، گات ها(:سرودهای زرتشت) است. همراه با ان نسک های باارزش دیگری به دبیره(:خط) اوستایی از نیاکانمان به یادگار مانده که ادبیات اوستایی نام دارند، نسک هایی مانند «یشت ها»، «وندیداد»، ویسپرد» ویسنا از این گروهند. نوشته ای نیز از دوران ساسانی به گنجینه اوستا افزوده شده که «خرده اوستا» نام دارد.
نسک ونوشته هایی به زبان پارسی میانه(:پهلوی) از روزگار ساسانی وتاچند سده پس ازآن به نگارش آمده اند که برخی از آنها نیز در راستای اندیشه اشوزرتشت است.
|
|
14 |
پیروان هر دین به پیامبرانی غیر از پیامبر خودشان نیز باور دارند. یهودیان علاوه برحضرت موسی به ابراهیم خلیل الله نیز معتقدند. مسیحیان علاوه بر حضرت عیسی به حضرت موسی و ابراهیم خلیل الله معتقدند. ما مسلمان ها هم علاوه بر حضرت محمد به پیامبرانی چون ابراهیم و عیسی و موسی و ... معتقدیم. موبد نیکنام آیا زرتشتیان تنها به اشو زرتشت باور دارند یا پیامبران دیگری را نیز قبول دارند؟ چند تن از این بزرگان را نام ببرید.
پرسش :
پیروان هر دین به پیامبرانی غیر از پیامبر خودشان نیز باور دارند. یهودیان علاوه برحضرت موسی به ابراهیم خلیل الله نیز معتقدند. مسیحیان علاوه بر حضرت عیسی به حضرت موسی و ابراهیم خلیل الله معتقدند. ما مسلمان ها هم علاوه بر حضرت محمد به پیامبرانی چون ابراهیم و عیسی و موسی و ... معتقدیم. موبد نیکنام آیا زرتشتیان تنها به اشو زرتشت باور دارند یا پیامبران دیگری را نیز قبول دارند؟ چند تن از این بزرگان را نام ببرید.
پاسخ :
هیچگاه نمی توان بینش زرتشت و فلسفه او را با ادیان ابراهیمی مقایسه کرد، چون دیدگاه و جهان بینی زرتشت با آنان در بسیاری از گزینه های فلسفی دگرگون(:متفاوت)بوده و هم خوانی ندارد.
خدای اندیشه زرتشت، اهورامزدا نام دارد به چم(:یعنی) دانایی و آگاهی بیکران هستی مند، این خداوند موجودی نیست که در عرش آسمان ها جای گرفته باشد و کار مرتوگان(:بشر) را از بالا تماشا و پیگیری کند، سپس اگر اراده کرد آنان را ببخشد واگر خشمگین شد، مَرتُو(:انسان) را به کیفر(:مجازات) برساند.
بهشت و دوزخ نیز برای مَرتو جایگاهی از پیش آماده شده نیست تا هرکس پس ازمرگ به یکی از آن دو جایگاه راهنمایی شود. بنابراین در بینش زرتشت، انسان بنده اهورامزدا نیست که بی چون وچرا از دستورهای او پیروی کند.
چنانچه به سرودهای زرتشت(:گاتاها) به ژرفی بنگریم تنها راه بهزیستی و رستگاری مرتوگان را خواهیم یافت؛ زرتشت در پیامش نه تنها خود را پیام رسان و پیامبر(:رسول) نخوانده است. بلکه از پیامبران دیگری نیز نام نبرده است، سرودهای زرتشت از سود رسان هایی سپند(:مقدس) به نام «سوشیانت ها» یاد کرده است که گاهگاهی در زندگی مرتوگان پدیدار خواهند شد و آنان را از پندارهای نادرست رهایی بخشیده و بهتازه شدن زندگی برپایه دانش وآگاهی رهنمون می کنند.
آشکار است که«دانشمندان با دانش خود»، «اندیشمندان با اندیشه خود» (:فیلسوف با فلسفه) و «رازوَران» (:عارفان) با پارسایی و رازوری (:عرفان) خود، نمونه هایی از سوشیانت ها در روزگار خود بوده اند که بهره بسیاری به دیگران رسانده اند و همچنان در هر گوشه از گیتی آشکار خواهند شد تا گسترش دهنده راستی باشند، با دروغ مبارزه کنند و تازگی و پیشرفت را به زندگی مرتوگان ارمغان آورند.
|
|
15 |
درود بر شما موبد نیکنام
آیا زرتشت پیشگویی هم می کرده است؟
پرسش :
درود بر شما موبد نیکنام
آیا زرتشت پیشگویی هم می کرده است؟
پاسخ :
درود، خیر؛ زرتشت هیچگونه پیش گویی و آینده نگری نداشته است و در سخنانش، سرودهای گات ها به چشم نمی آید. آیین او همگام و همراه شدن با خرد و دانش در هر روزگار است.
در بینش زرتشت، پندارِ نادرست، خرافه، حدس و گمان، تَوَهُم و خیال جایگاهی ندارد. مَرتو(:انسان) دارای فروزه ارزشمند خرد است که او را از موجود زنده هوشمند تر، برتر و بالاتر آورده است بدین روی باید کوشش کند تا با خرد خویش به دانایی روی آورد.
فراگیری دانش با هر ویژگی شدنی خواهد بود، در آموزشگاه و دانشگاه، دانش در تجربه زندگی و آموخته هایی که هرکس در هرجایگاهی دریافته است.
آشکار است در این راستا آینده خویش را به درستی خواهد ساخت و نیازی به پیشگویی و پیروی از سفارش ناشناخته دیگران برای آینده نخواهد داشت. در این بینش سرنوشت از پیش آماده شده نیز برای مرتوگان(:بشر) جایگاهی ندارد.
|
|
16 |
نیکنام بزرگوار، هنگام نماز خواندن، نور باید در چه فاصله اى از نماز خوان باشد؟
پرسش :
نیکنام بزرگوار، هنگام نماز خواندن، نور باید در چه فاصله اى از نماز خوان باشد؟
پاسخ :
هنگامی که مَرتو(:انسان) اراده می کند با «اهورامزدا» (:دانایی و آگاهی بیکران هستی مند) خداوند درون خویش، راز و نیاز داشته باشد، با نگرش به اینکه دریافته تا بنده چنین خدایی نبوده و در آسمان به او دستور نخواهد داد بلکه دانش وخرد، یار وپشتیبان همگان است.
بدین روی ناگفته پیداست که روشنایی باید در نهاد و دل هر نمازگزار و نیایش کننده باشد. و از آن پاسداری کند تا پیوسته روشن باشد تا دل آگاهی میسر گردد.
به گفته پور شیراز:
از آن به دیر مغانم عزیز می دارند.
که آتشی که نمیرد همیشه، در دل ماست.
نور و روشنایی بیرونی که از خورشید، ماه، آتش، شمع و چراغ بر می آید، هركجا باشد رو به سوی آن روشنایی درست بوده به همان آماج که روشنی درونی افروخته بماند.
|
|
17 |
درود موبد نیکنام عزیز، از نظر آیین زرتشت، روز رستاخیز چگونه روزی است ؟
پرسش :
درود موبد نیکنام عزیز، از نظر آیین زرتشت، روز رستاخیز چگونه روزی است ؟
پاسخ :
درود بر همه، رستاخیز به چمار(:معنای) بپاخاستن و پویا گشتن برای رسیدن به رهایی است.
رستاخیز(:قیامت) را در برخی از برگردان ها، به ویژه نوشته های پهلوی دوران ساسانی، درباره برپایی، بیداری و زنده شدن مردگان به کار برده اند که شاید برداشتی نادرست از فرهنگ بیگانگان باشد.
در باور ترادادی(:سنتی) مزدیسنان، به هنگامی گفته می شود که پس از سپری شدن روزگاری دیرپا، روان هرکس پس از درگذشتش از زندگی مادی، درجهان مینوی، گناهانش ناپدید گشته و هنگامی فراهم خواهد شد که روان همه درگذشتگان به روشنایی اهورایی پیوسته خواهد شد.
ReplyForward
|
|
18 |
درود آقای نیکنام، مغان مهرى چه كسانى هستند؟ آیا اكنون از اینها در ایران یا هندوستان وجود دارند
پرسش :
درود آقای نیکنام، مغان مهرى چه كسانى هستند؟ آیا اكنون از اینها در ایران یا هندوستان وجود دارند
پاسخ :
درود برشما، پیش از یكتاپرستی ایرانیان که سفارش شده اشوزرتشت بود، آیین مهرپرستی(:میتراییسم) درایران پیروانی داشته و آشکار است كه هراندیشه و باوری، گسترش دهندگانی را نیز نیاز داشته است.
بیگمان«مُغان مِهری» که از نگرش آیین مهر پاسداری كرده و آن را گسترش می داده اند در ایران و کشورهای دیگر به فراخوانی روی آورده بودند.
ناگفته پیداست كه پس از یكتاپرستی ایرانیان از سوی اشوزرتشت اندک اندک پراکنده شده و به دین یكتایی آوردند، یا از ایران کوچ کرده اند.
آیین مهری روزگاری به یاری سربازان رومی به اروپا برده شد و دین مسیحی از آن برگرفته شده است.
اکنون نیز برخی از آموزه های مهری که ستایش نور و روشنایی است همچنان در فرهنگ و باور دین ها به یادگار مانده است ولی از بودن مغان مهری در کشوری آگاهی نداریم.
|
|
19 |
موبد نیکنام آیا فروهر، نماد شناخته شده زرتشتیان است؟
پرسش :
موبد نیکنام آیا فروهر، نماد شناخته شده زرتشتیان است؟
پاسخ :
از آنجا كه در نگاره«فرَوَهَر» برخی از ویژگی های آیین زرتشت مانند پیروی از اندیشه نیک، گفتارخوش و كرداردرست آمده است(نمادی که در سه گروه ازبال فروهر دیده می شود).
و مَرتو(:انسان) را به پیروی نکردن از اندیشه بد، گفتار نادرست و كردار بد یادآوری کرده است (آنچه در سه ردیف پایین و پایه نگاره فروهر آمده است).
دو شاخک های پایینی که نماد باور داشتن به دو گوهر همزاد و ناهمگون دراین آیین است که به مرتو سفارش می شود «سپنتَه مینو» (منش پاک و سازنده) را پیش روی خود داشته باشد و «انگره مینو» (منش ویران کننده، اهریمن) را پشت سر گذاشته از آن پرهیز کند.
باید پذیرفت که نگاره «فروهر» به جز اینکه آرم ملی ایرانیان در روزگار باستان بوده است، یكی از نمادهای آیینی فرهنگ و تراداد(:سنت) های زرتشتیان نیز به نام گرفته است.
ReplyForward
|
|
20 |
موبد نیکنام گرامی آیا کشتار حیوانات و خراب کردن لانه مورچه ها در دین زرتشت حقیقت دارد؟ اگر نه پس مدارکی که بعضی نشان می دهند گواه چیست؟ آیا جعلی است؟
پرسش :
موبد نیکنام گرامی آیا کشتار حیوانات و خراب کردن لانه مورچه ها در دین زرتشت حقیقت دارد؟ اگر نه پس مدارکی که بعضی نشان می دهند گواه چیست؟ آیا جعلی است؟
پاسخ :
چنین چیزهایی به دور از فرهنگِ آیین راستی و بینش زرتشت است. شاید در نوشته های دیگری از باورهای خرافی مردم ایران باستان باشد که به دین زرتشت نسبتی ندارد.
برای درک جایگاه پیام زرتشت با دیگر نوشته های پهلوی و اوستایی، نگاهی به گزارش های گزینه نوشتارها، بخش مقاله از تارنمای ما www.kniknam.com داشته باشید تا بینش زرتشت در گات ها را با ادبیات گوناگون دیگر که همگی اوستا نامیده می شوند، شناسایی کنید.
آشکار است برخی از باورهای مردم و کاهنان پیش از زرتشت و مخالفان همزمان زرتشت با بینش وی هم خوانی نداشته است.
گفتنی است بخش هایی از ادبیات پهلوی را نیز موبدان یا نویسندگانی به نگارش آورده اند که از روی ناچاری بوده است. به ویژه به روزگار ساسانی و سده های نخستینِ پس از شکست ایرانیان که روزگار ستم و بیداد بر زندگی وفرهنگ مزدیسنان بوده و برخی از روایت های پهلوی نیز که به ریخت آمده، با منش و پیام اشوزرتشت یکسان نبوده است.
|
|
21 |
درود بر شما آقای نیکنام، فردی را در نظر می گیریم که فاقد وجدان بیدار باشد و کارهای ناشایست بسیاری انجام دهد از جمله کشتار انسانها، اگر در بینش زرتشت، بهشت و جهنمی در دنیای دیگر وجود نداشته باشد، پس او با این همه جنایت، هیچ گونه آزاری نخواهد دید؟ مانند بسیاری از حاکمان زمان که زندگی راحتی دارند، چگونه تاوان کارهای پلید خویش را خواهند داد؟
پرسش :
درود بر شما آقای نیکنام، فردی را در نظر می گیریم که فاقد وجدان بیدار باشد و کارهای ناشایست بسیاری انجام دهد از جمله کشتار انسانها، اگر در بینش زرتشت، بهشت و جهنمی در دنیای دیگر وجود نداشته باشد، پس او با این همه جنایت، هیچ گونه آزاری نخواهد دید؟ مانند بسیاری از حاکمان زمان که زندگی راحتی دارند، چگونه تاوان کارهای پلید خویش را خواهند داد؟
پاسخ :
درود بر شما، از کجا دریافته اید که در بینشِ زرتشت و در دنیای دیگر، بهشت و جهنمی وجود ندارد.
بهشت از واژه اوستایی«وَهیشتم مَنو» گرفته شده است، «وَه» به چِمار(:معنی) نیک که در گویش پارسی به ریختِ(:شکل)«بِه» نیز جابجا شده است. وَهیشتم به چمار«بهترین»(:به، بهتر، بهترین) مَنو نیز به چمار«منش» است. بنابراین «بهترین حالت مینوی» برای روان همان بهشت در بینش زرتشت است.
«اچیشتم مَنو»(:دوزخ) نیز بدترین حالت خواهد بود، بهشت و دوزخ در فرهنگ ادیان ابراهیمی با واژگان «جَنَت» و«جهنم» نام برده شده است.
تفاوت بهشتِ اندیشه ایرانی با جنتِ اشاره شده در تورات و در نسک(:کتاب)های سپَند(:مقدس) پس از آن در این است که در بینش زرتشت، خداوند از پیش جایگاهی(:مکانی) به نام بهشت را به وجود نیاورده که ایده آل و خوش آیند برای زندگی جسمی و مادی مَرتو(:انسان) باشد وجایی را به نام دوزخ فراهم نکرده است تا مَرتوی بدکار را تنبیه کند و عذاب دهد.
از آنجا که مرتو در بینش زرتشت آزاد است تا با وژدان(:وجدان) و اراده خویش راهِ نیک و بد را با آزادی برگزیند، به همان اندازه روان او نیز با انجام کارهای نیک، شاد وآرام خواهد شد و با کردارِ ناشایست، آزرده و ناآرام خواهد گشت.
ناگفته پیداست که این شادی وآرامشِ روان، همان بهشت در اندیشه پیروان زرتشت است که پس از مرگ نیز همچنان برای روان او ادامه خواهد داشت.
از آنجا که هیچ مرتو و انسانی بی وژدان(:بینش درونی) آفریده نشده است، هرکس تفاوتِ بین کردار نیک و بد را به خوبی می داند و احساس خواهد کرد.
آشکار است که با بداندیشی، بدگفتاری و کرداری ناشایست، کسی احساس آرامش نخواهد کرد. وژدان و روان او پیوسته در عذاب و رنج بوده ولی به آن خوگرفته است.
بیگمان با بیانِ «آتشِ جهنم» وآزارِ جسمی درجهانِ پس از مرگ نیز، جنایت ها و کشتارهای زیادی روی داده و خواهد داد، زیرا بدکاران هراسی ازاینگونه کیفرها نداشته و نخواهند داشت.
|
|
22 |
درود برجناب نیکنام، در برخی نوشته ها آمده که در دین زرتشت باید لانه مورچه ها را ویران کرد و یا انسان های معلول و کم توان را از میان برد و یا سایر امور خشونت آمیز را مرتکب شد آیا این حقیقت دارد؟ با سپاس
پرسش :
درود برجناب نیکنام، در برخی نوشته ها آمده که در دین زرتشت باید لانه مورچه ها را ویران کرد و یا انسان های معلول و کم توان را از میان برد و یا سایر امور خشونت آمیز را مرتکب شد آیا این حقیقت دارد؟ با سپاس
پاسخ :
درود برشما، خیر چنین نسبت هایی به دین زرتشت وپیروانش نادرست است چون با بینش زرتشت همخوانی ندارد! اندیشه زرتشت بر پایه راستی و خردورزی استوار شده است چگونه ممکن است در راستای خردگرایی ودانایی به حیوانات دیگر آسیب وارد ساخت.
هنگامی که سعدی می فرماید:
چه خوش گفت فردوسی پاکزاد
که رحمت بر آن تربت پاک باد؛
میازار موری که دانه کش است
که جان دارد و جان شیرین خوش است؛
بینش باستانی ایران را بیان کرده است.
دشمنانِ تاریخیِ بینشِ زرتشت، پیوسته تلاش کرده اند تا نسبت های بیجا و ناروایی برای این چنین بینشی داشته باشند.
دروغ وتهمت هایی مانند دوگانه پرستی(:دوآلیسم)، زناشویی با نزدیکان(:ازدواج بامحارم)، آتش پرستی، پیروی از دستورها(:احکام) درنسکِ(:کتاب) وندیداد که روزگاران پیش از زرتشت راهکارهای بهداشتی و دورکردن پلیدی ودیوان بوده است و نسبت های نادرست دیگر که نمونه های آن را بیان کرده اید ونسبتی با منش زرتشت نداشته است.
برای اینکه به بینش راستین زرتشت پی ببرید بهترین شیوه پژوهش در سرودهایش«گات ها» و پیام اوست.
|
|
23 |
با درود استاد نیکنام، در برابر سانسور بزرگ فرهنگی که علیه دین زرتشت وجود دارد، چه راهکاری را پیشنهاد می کنید.
پرسش :
با درود استاد نیکنام، در برابر سانسور بزرگ فرهنگی که علیه دین زرتشت وجود دارد، چه راهکاری را پیشنهاد می کنید.
پاسخ :
درود برشما، باید باور داشت که خورشید برای همیشه پشت ابرها نخواهد ماند.
مولانا می فرماید:
هرکسی کو دور ماند از اصلِ خویش
بازجوید روزگارِ وصل خویش؛
اگر کسانی که خود را پیرو زرتشت می دانند، رفتار و کرداری هماهنگ با بینش این آموزگار در زندگی داشته باشند - راستی پیشه کنند تا در اندیشه، گفتار و کردار آنان آشکار گردد - شادی و مهربانی را نمودار سازند - خدمت به دیگران را فراموش نکنند - تازگی و سازندگی را سفارش کنند - به داد و دهش بپردازند و خوشبختی خود را در خوشبختی دیگران دریابند؛ بیگمان سبب خواهد شد تا روشنایی و فروغ «آیین راستی و خرد» از پس پرده هرگونه سانسوری به بیرون تراوش کند و همچنان گسترش یابد.
مشک آن است که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید!
|
|
24 |
درود استاد نیکنام، آیا بهدینان به سرنوشت نیزباور دارند؟ اشو زرتشت در گاتاها اشاره ای به این نکته کرده است؟ سپاس
پرسش :
درود استاد نیکنام، آیا بهدینان به سرنوشت نیزباور دارند؟ اشو زرتشت در گاتاها اشاره ای به این نکته کرده است؟ سپاس
پاسخ :
درود برشما،
خیر، دربینش زرتشت همه رویدادها برپایه خردمندی ودر پرتو دانش پیش خواهد آمد. هیچکس مجبور نیست تا به آنچه پیش رویش قرار می گیرد تن دردهد و آن را به حساب سرنوشت بگذارد.
سرنوشتِ مَرتًو(:انسان) را چه کسی گزینش کرده است؟ شاید گروهی چنین پنداشته اند که خداوند سرنوشت هریک را از پیش آشکار کرده باشد؛ ولی مگرخداوند دادگر(:عادل) نیست. پس بایستی سرنوشت همه را یکسان برگزیده و بخشیده باشد!
در پیام زرتشت به جای باور به سرنوشت، «بخت» (:شانس و اقبال) مشاهده می شود که هرگاه ودر هر زمانی ممکن است تا پیش روی کسی نمایان شود. گزینش هرگونه بختی در هر زمان، با آزادی و اختیار است. مَرتویی که بخت یار باشد (خوش شانس) و با دانش و آگاهی بهترین بخت پیش روی خویش را گزینش کند، در زندگی کامیاب خواهد شد.
|
|
25 |
استاد نیکنام، در اینکه زرتشت دین سازندگی، تلاش و کوشش است، شکی نیست. همچنین درنیک بودن ذات این دین که به گفته بسیاری از پژوهشگران غیرایرانی بهترین دین تاریخ است. آگاهیم؛ اما همه می دانیم که دین علاوه براین ویژگی های مثبت، سازو کاری است برای بسیاری از سودجویانی که ازدست رنج دیگران بهره می گیرند. چه هدف آغازین دین سوء استفاده از مردم باشد، چه نباشد. امروز دنیای آگاهی است. و این یعنی مردم در حال دین زدگی می باشند. پیشنهاد می کنم دین ایرانیان باستان رابا کمی دگرگونی های فلسفی، به عنوان یک جهان بینی جدید (مثل جهان بینی وتئوری مارکس) به مردم امروز ارائه کنید. دیگر دوران دین و مبلغ دینی، شیخ، ملا، موبد وکشیش وخاخام به پایان رسیده .
پرسش :
استاد نیکنام، در اینکه زرتشت دین سازندگی، تلاش و کوشش است، شکی نیست. همچنین درنیک بودن ذات این دین که به گفته بسیاری از پژوهشگران غیرایرانی بهترین دین تاریخ است. آگاهیم؛ اما همه می دانیم که دین علاوه براین ویژگی های مثبت، سازو کاری است برای بسیاری از سودجویانی که ازدست رنج دیگران بهره می گیرند. چه هدف آغازین دین سوء استفاده از مردم باشد، چه نباشد. امروز دنیای آگاهی است. و این یعنی مردم در حال دین زدگی می باشند. پیشنهاد می کنم دین ایرانیان باستان رابا کمی دگرگونی های فلسفی، به عنوان یک جهان بینی جدید (مثل جهان بینی وتئوری مارکس) به مردم امروز ارائه کنید. دیگر دوران دین و مبلغ دینی، شیخ، ملا، موبد وکشیش وخاخام به پایان رسیده .
پاسخ :
خوشتر آن باشد که راز دلبران،
گفته آید درحدیث دیگران.
بانگرش به درک وآگاهی جوانان در دوران کنونی وپیچیدگی فلسفه برخی از ادیان که پیروانش گاهی به خرافات و تعصب زیاد روی می آورند، بیگمان باور وسخن شماهمان است که دیرزمانی است آغاز گشته وبیگمان با شتاب بیشتری پیش روی خواهیم داشت.
آشکار است که بینش زرتشت وپیام او که با آزادی درگزینش وسفارش دهنده ویژگی های؛ راستی، شادی، نوگرایی، تازه شدن، خردورزی ومانند اینهاست. به دنبال سود جویی و به رنج آوردن ملت ها نبوده است، نه تنها به زورشمشیر کشورگشایی را درتاریخ خود ندارد، بلکه پیوسته به اندیشه وباور دیگران نیز ارج گذاشته است.
چنانچه با منش ونگرش زرتشت در سرودهایش بنگریم. این آموزگارهمگان رابه زندگی شاد وآرام فرامی خواند. به دنیایی سراسر نیکی وسازندگی اشاره دارد که برپایه راستی وخوشبخت ساختن دیگران همراه باشد. پندارهای خرافی را نادرست دانسته وباور به شیوه های شگفت انگیز ونجات دهنده ندارد.
جایگاه موبد درفرهنگ ایرانیانِ همزمان با «زرتشت»، که باید او را آموزگار بینش راستی در ایران دانست، از واژه «مَگو پَت»در اوستا آمده که به چَمار(معنی) دانا می باشد. به همین روی شایسته نیست تا موبدی که خود را با ویژگی دانایی آراسته می گرداند، درپی سود جویی برآید، خویش را همانند برخی پیشوایان دینی، رابطه بین مَرتًو(:انسان) وخدا بداند تا دین را ابزاری سازد برای رسیدن به هدفی مادی که در این جهان پایدار است.
بدین روی، نیازی نیست که منش زرتشت را با فلسفه تازه ای همانند راهکار مارکس به فرآیند دیگری برسانیم بلکه شایسته است تا بینشِ درست او را در سرودهایش بیشتر دریابیم و آن را در راستای بهزیستی زندگی به کار گیریم.
|
|
26 |
با درود جناب نیکنام، کتابی که احکام دین زرتشت را نوشته باشد معرفی نمایید
پرسش :
با درود جناب نیکنام، کتابی که احکام دین زرتشت را نوشته باشد معرفی نمایید
پاسخ :
درود برشما، زرتشت در سرودهای خود به دستور زندگی(:احکام) اشاره ای نداشته است. بینش زرتشت چگونگی خوراک خوردن، جامه پوشیدن، تن را شستشو دادن، گام برداشتن، حلال و حرام و مانند اینها را به دانش زمان واگذار کرده است.
دین زرتشت شیوه دانایی و خردمندی را سفارش می کند بنابراین دانش بهداشت، دانش پیشگیری و درمان، دانش پاسداشت زاستار(:طبیعت)، دادگستری، بازرگانی، روانشناسی، جامعه شناسی ودیگر دانش ها، پاسخگوی نیازهای فرد و هازمان (جامعه) خواهند بود.
در ایران باستان شیوه های گوناگونی که هر دوره با دانش آن زمان پدیدار شده اند در نسک(:کتاب) هایی مانند «وندیداد» به یادگار مانده ودر روزگار ساسانی به نام"شایست، ناشایست" به یادگار مانده که هریک در زمان خود ارزش(:اعتبار) داشته است و با پیشرفت دانش زمان، ارزش اینگونه دستورها نیزکاهش یافته و بسیاری ازآنها اکنون کاربردی ندارند.
|
|
27 |
درود موبد نیکنام، آیا اهورامزدا زمان را آفرید یا زمان اهورامزدا را، یا هردو از ازل وجود داشته اند؟
پرسش :
درود موبد نیکنام، آیا اهورامزدا زمان را آفرید یا زمان اهورامزدا را، یا هردو از ازل وجود داشته اند؟
پاسخ :
درود برشما، دراندیشه وفلسفه ایرانیان باستان، «زَروان»، زمانِ بی كرانه و خود آفریده شده بوده است،.
«اهورامزدا» (آگاهی ودانایی بیکران هستی مند) نیز كه سرچشمه خرد رسای جهانی است از ابتدا و از«ازل» وجود داشته بنابراین هر دو ازلی و جاودانی می باشند.
|
|
28 |
آقای نیکنام درود، روزهای ورهرام ایزد، سروش ایزد، مهر ایزد، تشتر ایزد به کدام شوه (دلیل) روزهای نیکوتر نام گرفته اند؟
پرسش :
آقای نیکنام درود، روزهای ورهرام ایزد، سروش ایزد، مهر ایزد، تشتر ایزد به کدام شوه (دلیل) روزهای نیکوتر نام گرفته اند؟
پاسخ :
درود بر شما، در گاهشماری ترادادی(:سنتی) زرتشتیان، هر ماه سی روز دارد و هر روز نام ویژه ای برخود داشته که همه گرامی می باشند. روزهای پس از سی روز نیز "اورداد" (:روزافزوده) نام داشته اند.
از آنجا که نام برخی از روزها برگرفته از باورهای شیرین و سرنوشت ساز نیاکانمان بوده است وبرخی یادآور استوره های کهن ایرانی است، ایرانیان باستان در اینگونه روزها، خواسته وآرزوهایی ویژه از خداوند خواستار می شدند.
«اورمزد» نماد دانایی و خرد، «وَرَهرام»، ایزدِ پیروزی بخش - « سروش» نماد فرمانبرداری - «مهر» سمبل روشنایی و پیمان و «تشتر»، ایزدِ باران زا بوده و به شوه(:دلیل)ویژگی آنها در زندگی مرتوها(:مردم) ، از آنها بیشتر یاد شده است .
|
|
29 |
موبد نیکنام گرامی، در آیین شما برای طلب حاجت و برآورده شدن آرزوها چه دعایی خوانده می شود؟
پرسش :
موبد نیکنام گرامی، در آیین شما برای طلب حاجت و برآورده شدن آرزوها چه دعایی خوانده می شود؟
پاسخ :
در آیینی که با فروزه های دانایی و خردمندی هماهنگ شده ودر راستای گزینه «اشا» (:هنجار راستی) به فلسفه کنش و واکنش اشاره کرده است، همگان شایستگی دارند تابا دانش اندوزی و تلاش برای درک چیستی ها، به خواسته هایش دست یابد.
آشکار است در چنین بینشی که آیین دانایی و خردورزی است؛ نذرکردن، دست به دامن مزار مردگانی سپند(:مقدس) شدن، ریسمان برشاخه درختان بستن، تا نیمه شب دعا وثنا کردن جایگاهی ندارد.
گفتنی است نیایش هایی در اوستا نیزوجود دارند که خواستارانی باوردارند تا با سرودن چنین سروده هایی به آرامش بیشتری دست می یابند. تندرستی، نیرومندی وشادی را برای خود ودیگران آرزو خواهند کرد. سرودهایی نیز وجود دارد که به انگیزه پیروزی و کامیابی در کارها خوانده می شود، تا به هنگام آغاز وانجام هرتلاش وکوششی، با اراده بیشتری کارها به سرانجام برسد. اورمزد یشت، ورهرام یشت و اردیبهشت یشت نمونه هایی از این سرودها می باشند.
|
|
30 |
موبد نیکنام درود، در آیین زرتشت سرنوشت و قسمت چگونه بیان می شود؟
پرسش :
موبد نیکنام درود، در آیین زرتشت سرنوشت و قسمت چگونه بیان می شود؟
پاسخ :
دین زرتشت، آیین خردورزی است و گزینه ای به نام«سرنوشت و تقدیر» در آن نقشی ندارد.
اینکه برخی باور دارند:
«سرنوشت هرکس از آغاز برپیشانی او نوشته شده» یا باوردارند:
«گلیم بختِ کسی را که بافتند سیاه،
به آبِ زمزم و کوثر سپید نتوان کرد»
هیچیک در بینش زرتشت جایگاهی ندارد.
چه کسی گلیم بخت مرتو(:انسان) را سیاه بافته است؟ خداوند!؟ به دور از جایگاه اهورامزدا(:دانایی وآگاهی بیکران هستی مند) است که یکی را خوشبخت بخواهد و بر دیگری خشم بگیرد، اورا بدبخت کند.
بدین روی سرنوشت از پیش نوشته شده برای مَرتو(انسان) در اندیشه زرتشت جایگاهی ندارد.
آنچه در هر زمان و رویدادی پیش روی هرکس قرار می گیرد از پیش آمدهای گوناگون و طبیعی است که هرگونه آن برای کسی پیش خواهد آمد، اینگونه پیش آمدها بخت(:شانس) نامیده می شود آنانکه از هرپیش آمدی به نیکی بهره بگیرند، بخت یارند.
شایسته است تا هر مرتوگانی از دانش وخردمندی بهره بگیرد سپس با هر پدیده روبرو شود، چنانچه بخت خوب وخوش آیندی پیش رو باشد، آنرا بپذیرد و کوشش کند تا از دست ندهد. چنانچه پدیده ای آسیب رسان فرا رسیده باشد در پی مبارزه با آن برآید.
|
|
31 |
موبد نیکنام درود، آیا سدره و کُشتی پیش از زمان زرتشت بوده یا در زمان او به وجود آمده است ؟
پرسش :
موبد نیکنام درود، آیا سدره و کُشتی پیش از زمان زرتشت بوده یا در زمان او به وجود آمده است ؟
پاسخ :
درود برشما، به درستی نمی دانیم.
برخی از پژوهشگران باور دارند که پیش از پیامبری اشوزرتشت، جوانان در سن ویژه ای، پوشش رزم برتن کرده و کمربند شکار بر آن می بستند تا جنگاوری وشیوه شکار جانوران را بیاموزند.
زرتشت که آموزه هایش با جنگ و خونریزی هم خوانی نداشته و آیین او سفارش دهنده آشتی، مهربانی و دوستی بوده است.
با نوآوری سفارش می کند تا به جای پوشش رزم، از پیراهنی به نام سِدره که در اوستا به ریخت(:شکل) «وهومَنَه وَسترَه» به چمار(:معنی) پوشش نیک اندیشی آمده استفاده کنند و کمربند کُشتی که در اوستا به ریخت«ا ای ویا انگهَن» به چمار کمربند فروتنی است بر روی سدره ببندند.
سدره و کشتی نماد بیرونی زرتشتیان است وکسی که سدره پوش می شود با خود پیمان می بندد که آیین خردمندی را به اختیار خویش پذیرفته است. او از آن پس خویشکاری دارد تا در برابر کژاندیشی مبارزه کند وگسترش دهنده راستی، مهروشادی در هازمان(:جامعه) خویش باشد.
گفتنی است نماد درونی ومینوی زرتشتیان نیز بهره مندی وپیروی از«هومت»، «هوخت» و«هووَرشت» است که به چمار اندیشه، گفتار و کردارنیک می باشد.
ناگفته پیداست که باورمند و پیرو کیش مزدیسنا، چه سدره پوش شده باشد و یا تنها نشان ونماد مینوی آن را پیوسته در خویش پویا و پایدار سازد. هردو از رهروان بینش ِآموزگار وپیام آور ایرانی، زرتشتند وخویشکاری یکسانی دارند.
ReplyForward
|
|
32 |
موبد نیکنام گرامی، فرمودید، اشوزرتشت به خوردن، نوشیدن و پوشیدن افراد کاری نداشته است، چرا از نوشیدن شراب سُکرآور منع شده ایم ودر بندی از گاتها بدان اشاره شده است.
پرسش :
موبد نیکنام گرامی، فرمودید، اشوزرتشت به خوردن، نوشیدن و پوشیدن افراد کاری نداشته است، چرا از نوشیدن شراب سُکرآور منع شده ایم ودر بندی از گاتها بدان اشاره شده است.
پاسخ :
ناگفته پیداست که بینش و پیام اشوزرتشت، به چگونگی خوردن، آشامیدن و کارهای روزانه مَرتو(:انسان)اشاره ای نکرده است. به همین روی دستور(:احکام) ویژه ای نیز برای برای زندگی مرتوگان(:مردمان، بشر) به سفارش"اشوزرتشت" از آن روزگار به یادگار نمانده است.
آشکار است گونه ای خوراکی را «شایسته» ندانسته و سفارش نکرده و خوردنی دیگر را نیز«ناشایست» (منع) نکرده بلکه گزینش آن را به خردِ رسا و دانش هر روزگاری واگذار کرده است.
زرتشت در هات ۳۲ بند ۱۴ و درهات ۴۸ بند ۱۰ از یسنا (سرود پنجم گاتها)، اشاره به آیینی ویژه و نادرست کرده است که برخی مرتوها در آن روزگار، به سفارش پیشوایان دروغین، برای خشنودی خدایان پنداری خویش برپا می داشتند.
در چنین آیینی که شاید در تراداد(:سنت) مهرپرستان بوده است. گاو را قربانی می کردند، اندکی از گوشت آن را برآتش گذاشته، خون قربانی را با نوشابه ای سُکرآور که از گیاهی ناشناخته فراهم می شده درآمیخته، می نوشیدند. آنگاه فریاد زده و شادی می کردند تا به باور کاهنان آن روزگار، خدایان خشمگین را خشنود سازند چون مایل بودند از آن پس؛ بیماری، آفت، زلزله، آتشفشان وبدی ها به سراغشان نیاید!
زرتشت، آموزگار و پیام گوی ایرانی، در گفتار خود این شیوه را نادرست و نکوهش کرده، کار آنان را گناهی بزرگ می شمارد.
|
|
33 |
درود موبد نیکنام گرامی،شما پاسخ داده اید که دیگر بخش های اوستا به غیراز گاتها نیز ارزش دارد و بازتاب دهنده اندیشه نیاکان است. پس در باور زردشتیان فرشته هم وجود دارد. پیروزی تشتر بر دیو اپوش (فرشته باران بر دیو خشکسالی) در استوره های ایرانی، درست است؟
پرسش :
درود موبد نیکنام گرامی،شما پاسخ داده اید که دیگر بخش های اوستا به غیراز گاتها نیز ارزش دارد و بازتاب دهنده اندیشه نیاکان است. پس در باور زردشتیان فرشته هم وجود دارد. پیروزی تشتر بر دیو اپوش (فرشته باران بر دیو خشکسالی) در استوره های ایرانی، درست است؟
پاسخ :
درود برشما، دوست گرامی آنچه در اوستا آمده، اندیشه و دانش نیاکان من و شما در فرهنگ گذشته سرزمینِ باستانی ایران است.
آشکار است که نیاکان ما نزدیک به پنج هزار سال پیش اندیشه زرتشت را نیز پذیرفته اند و با بینش خردمندی و یکتاپرستی سفارش شده او به هستی نگریسته اند.
گفتنی است پیش از آن پیرو اندیشه زرتشت نبوده اند، بدین روی شایسته نیست تا همه باورها و
گاهی پندارهای پیشین، درست و نادرست را به بینش زرتشت نسبت دهیم.
تشتر(فرشته باران)، دیو اپوش (نماد خشکسالی) و دیگر ایزدان مانند وَرَهرام (نماد پیروزی) مهر (نماد پیمانداری) آناهیتا(نماد پاکدامنی) و... که در ادبیات اوستایی از آن ها یادشده و بخش های گوناگون گنجینه اوستا را فراهم کرده است. همگی باور و استوره های کهن این سرزمین بوده و هریک در جای خود ارزش بررسی و پژوهش دارند تا دریابیم نیاکان ما به هر روزگاری چه بینش و نگرشی به هستی و رویدادهای پیرامون آن داشته اند. ولی نباید آنها را به بینش خردمندانه زرتشت نسبت داد.
ReplyForward
|
|
34 |
درود بر نیکنام نازنین، شاه ورهرام ایزد با آدریان (آتشکده) چه تفاوتی دارد و چه کاری در آدریان و در شاه ورهرام انجام می دهند؟
پرسش :
درود بر نیکنام نازنین، شاه ورهرام ایزد با آدریان (آتشکده) چه تفاوتی دارد و چه کاری در آدریان و در شاه ورهرام انجام می دهند؟
پاسخ :
شاه ورهرام ایزد نیایش گاه هایی است که در برخی از شهرها و روستا های زرتشتی نشین ایران وجود دارد.
«وَرَهرام» در گویش اوستایی به ریخت(:شکل) «وِرِترغنه» آمده و در فرهنگ باستانی ایرانیان، ایزد پیروزی بخش است. مهر، اشتاد و آناهیتا نیز از دیگر ایزدان و نمادهای مهم در فرهنگ نیاکان ایرانی ماست. که زمانی هریک از آنها در مکان هایی مورد ستایش بوده اند.خرابه های معبد آناهیتا در کنگاور کرمانشاه و بیشاپور همچنان وجود دارد. نیایشگاه اشتاد ایزد و مهر ایزد نیز در برخی از محله های زرتشتی نشین مانند شریف آباد اردکان و یزد، یافت می گردد.
شاورهرام ایزد از نیایشگاه هایی بوده که خواسته بیشتری درباور ترادادی(:سنتی) داشته وگرینی (:اهمیت) یافته است زیرا مرتو(:انسان) در زندگی به "پیروزی" نیاز و اندیشه بیشتری داشته است.
سرود بلندی نیز به نام «ورهرام یشت» در اوستا وجود دارد که نیایش کننده با سرایش آن پیروزی ها را خواستار می شدند.
نیاکان ما به روز«ورهرام» درهرماه به چنین نیایشگاه هایی می رفتند و برای پیشرفت و پیروزی در زندگی خود نیایش می کردند و پس از آن هر بامداد به سراغ زندگی و کار می رفتند.
«آذر» به چمار(:معنی) آتش است که در گویش زرتشتی به ریخت«آدر» نیز درآمده است، جمع آن «آدریان» است. به چمار جایگاه آتش، بناهایی در هر روستا و شهر است که به آن «درِمهر» نیز می گویند. آتشکده جایی بزرگتر از آدریان بوده که جایگاه نیایش گروه بیشتری از نیایش کنندگان است. آتشکده های بزرگ و باشکوهی در زمان ساسانی بنا شده بوده است.
یکی در تکاب آذربایجان به نام «آذرگشسب»، که پس از ساسانیان، تخت سلیمان نام گرفت. دیگری «آذر برزین مهر» در ریوند خراسان و سوم «آذرفرنبغ» در پارس که ویرانه های آنها تاکنون و پس از یورش تازیان(:حمله اعراب)همچنان برچهره گاهداد(:تاریخ) ایران خودنمایی می کند.
|
|
35 |
استاد نیکنام درود، حجاب در دين زرتشتی و باستانی ایران چگونه بوده است؟
پرسش :
استاد نیکنام درود، حجاب در دين زرتشتی و باستانی ایران چگونه بوده است؟
پاسخ :
درود برشما، واژه حجاب در فرهنگ پارسی نیامده است. کلمه عربی است که چمار(:معنای) آن حجب و حیا می باشد.
زنان و مردان در ایران باستان از آنچه در سنگ نگاره های تخت جمشید و یادگارهای دیگر ایران یافت می شود و با گزارشی که در شاهنامه فردوسی و نسک های باستانی به یادگار مانده است. از دیرباز با پوشش مناسب بوده اند، گیسوی آنان نیز در بیشتر نگاره ها دیده می شود.
پوشش باستانی زنان ومردان ایرانی نسبت به جغرافیایی زندگی آنان، پیشه ای که داشته اند و چگونگی آب و هوا گوناگون بوده است. آنان را در برابر گرما و سرما نیز در امان نگه می داشته است.
ولی دو ویژگی پیوسته در پوشاک ایرانیان وجود داشته است، نخست اینکه پوشش زن و مرد ایرانی از رنگ های شاد و هماهنگ با رنگ گل وگیاهان زاستار(:طبیعت) بوده است به همین روی از رنگ های تیره نیز به ندرت در پوشش استفاده داشته است، چون باور داشتند که انسان به شادی نیازمند است و آموخته بودند که اگر رنگ زندگیشان تیره وسیاه باشد، سوگ و افسردگی و خموشی را افزون خواهد ساخت.
دو دیگر اینکه در هرگونه پوشاکی که بر تن داشته اند، دست های زن و مرد در آن پوشش آزاد بوده است زیرا کار و کوشش جایگاه ارزشمندی داشته و زن و مرد از دستان خویش برای کارها به ویژه در کشاورزی و دامداری بهره می گرفته اند.
نمونه پوشش ها را در تیره ها(:اقوام) لر، کرد، بلوچ، گیلکی وبرخی دیگر از شهرهای ایران می توان مشاهده کرد. گفتنی است پوشاک زرتشتیان نیز هماهنگ با آنان بوده است.
ReplyForward
|
|
36 |
جناب نیکنام آیا در دین زرتشت ازدواج خواهر و برادر با هم وجود داشته و یا دارد؟
پرسش :
جناب نیکنام آیا در دین زرتشت ازدواج خواهر و برادر با هم وجود داشته و یا دارد؟
پاسخ :
خیر، این یکی از تهمت های سه گانه ای است که نابخردان و دشمنان فرهنگ و تمدن این سرزمین از جمله یونانیان به کار برده اند.
پس از آن اعراب نیز با یورش خود به ایران، به نیاکان ما نسبت دادند تا انگیزه خود در حمله به ایران را مثبت جلوه دهند.
در هات ۵٣ از گاتها، زرتشت به کوچکترین دخترش سفارش می کند تا او که پوروچیستا نام دارد با جاماسب که در دانایی وخرد سرآمد است ولی از خویشاوندان نیست، پیوند زناشویی داشته باشد. اگر ازدواج با نزدیکان(:محارم) درست بود لابد زرتشت برای خود و فرزندانش آن را سفارش و پیروی می کرد!
درباره واژه"خوات ودتام" که گروهی از روی ناآگاهی آنرا ازدواج با محارم برگردان کرده اند مقاله ای به نام (خوات ودتام ازدواج با محارم نیست) در بخش نوشتار از تارنمای www.kniknam.com آمده است. به آن بنگرید.
|
|
37 |
آقای نیکنام، با در نظر گرفتن اين مطلب كه دين زرتشت را دين تحريف شد ه ای می دانيم چگونه به سنديت پاسخ هايتان می توان اطمينان داشت؟
پرسش :
آقای نیکنام، با در نظر گرفتن اين مطلب كه دين زرتشت را دين تحريف شد ه ای می دانيم چگونه به سنديت پاسخ هايتان می توان اطمينان داشت؟
پاسخ :
چگونه است که کسی به خود پروانه می دهد دین و باور دیگری را تحریف شده بداند! باکدام انگیزه و شوه(:دلیل) دینی را گونه گون(:تحریف) شده است؟
اگر چنین باشد این پروانه را به دیگران نیز بدهیم تا برای هر دین و مکتبی باور خویش را بیان کنند، چون تاریخ ادیان بسیار پیچیده و قابل بررسی و نقد است. به ویژه پیامبرانی که در زادگاهشان افراد باسواد کمتری زندگی می کردند تا گفته های پیامبرشان را ثبت کنند وبه همین روی چندین سال پس از زندگی پیامبر، نسک (:کتاب) دینی در دسترس نداشته اند. یا ادیانی که با فرهنگ کشتار و غارت دارایی دیگران کارشان راآغاز کرده و بر سر رسیدن به پیشوایی و رهبری ازگرفتن جان یکدیگر نیز کوتاهی نمی کرده اند.
پس بهتر است به دنبال چگونگی ها نباشیم به آنچه اکنون به نام فرهنگ دینی داریم، اندیشه کنیم. به آنچه می گوییم باور داشته باشیم و آنچه را باور داریم در پیام پیامبران جستجو کنیم.
سند ما نسک«گات ها»، سرودها وپیام اندیشه بر انگیز(:مانتره) زرتشت است که به دور از هرگونه خرافه پرستی، شیوه پیمودن راه راستی و رستگاری را به مَرتو(انسان) نشان داده است. در کنار آن به سنت ها و آیین هایی که برگرفته از تیره(:اقوام) ایرانی در گذر چند هزار سال است و نمونه های حماسی و آیینی آن در بخش های اوستا آمده پای بند بوده و افتخار می کنیم. به همین روی پاسخگوی فلسفه برگزاری هر سنت، آیین و جشنی نیز می باشیم که از دیرباز تا اکنون آن را پاسداری کرده ایم.
|
|
38 |
روز خوش آقای نیکنام آيا من كه يك فرد مسلمان هستم می توانم در جشن هاى زرتشتی شرکت کنم، لطفا راهنمایى كنید.
پرسش :
روز خوش آقای نیکنام آيا من كه يك فرد مسلمان هستم می توانم در جشن هاى زرتشتی شرکت کنم، لطفا راهنمایى كنید.
پاسخ :
درود بر شما ، زرتشتیان جشن های گوناگونی در گذر یک سال خورشیدی برپا می دارند. برخی آنها جشن های ملی ایرانیان است وبه دین زرتشت نسبتی ندارد. آنان یادگار نیاکان را از دیرباز تا کنون پاسداری کرده اند.
چند نمونه از این جشن ها پس از گذشت هزاره ها، اکنون فراگیر شده و همه ایرانیان آن را بر گزار می کنند مانند جشن نوروز ، سیزده نوروز ، شب چله؛ زرتشتیان از برخی جشن های دیگر نیز پاسداری کرده اند که باورهای ملی پشتوانه آنهاست بنابراین باید همه ایرانیان، به ویژه جوانان این سرزمین با فلسفه وچگونگی برپایی آین جشن ها نیز آشنا شده وهمچون نوروز و... خودشان بر گزار گننده جشن ها باشند، مانند جشن تیرگان یا آبریزان که از روز دهم ماه تیر به یاد حماسه آرش کمانگیر برگزار می شود.
جشن مهرگان که شانزدهمین روز ماه مهردر گاه شماری ترادادی(:سنتی) زرتشتیان برابر با دهم ماه مهر است و به یاد پیروزی فریدون بر ضحاک تازی برگزار می شود.
جشن سده که سالروز مهار شدن ودر اختیار در آمدن آتش است وجشن اسپندگان به روز اسپند در ماه اسپند که روز پاسداری از جایگاه بانوان ومادران است.
بدین روی همانند جشن نوروز وشب چله که نیازی نیست به خانه وآیین های زرتشتیان بروید، اگر جشن ها وترادادهای بیشتری از نیاکان ایرانی خود را نیز فرابگیرید و در برپایی آن بکوشید، به دیگران نیز آموزش دهید تا در کشور فراگیر شود. خوشبختانه در نوشته ها، تارنماها وکانال های اینترنتی به خوبی می توان با چگونگی برپایی جشن ها آشنا گردید.
به هر روی شرکت شما در جشن هایی که زرتشتیان در شهر ودیار خویش بر گزار می کنند نیز با پروانه انجمن یا نهاد برگزارکننده میسر است.
|
|
39 |
درود آقای نیکنام، واژه برساد به چمار(:معنای) چیست؟
پرسش :
درود آقای نیکنام، واژه برساد به چمار(:معنای) چیست؟
پاسخ :
درود برشما، واژه برساد از « رسیدن» آمده که نام یکی از سرود های اوستا نیز می باشد.
این سرود در پایان بسیاری از نیایش های اوستایی در نسک خرده اوستا آمده است. در نیایش هایی که سروده می شود آن را برای شادی وتندرسی زندگان و برای شادی روان درگذشتگان به نام باشندگان ونام در گذشتکان اشاره می کنند تا اوستا ها ونیایش هایی که موبدان و باشندگان سروده اند به آنان برسد.
|
|
40 |
درود موبد نیکنام، روزه گرفتن در دین زرتشت چگونه است؟
پرسش :
درود موبد نیکنام، روزه گرفتن در دین زرتشت چگونه است؟
پاسخ :
درود برشما، در دین زرتشت روزه گرفتن به ریختی(:شکلی) که در برخی ادیان مشاهده می شود، نداریم.
فرهنگ ایران باستان شایسته می داند که مَرتو(:انسان) از تن و روان خود به خوبی پرستاری کند و چون تن جایگاه روان است، بنابراین نباید آزرده، افسرده و ناتوان باشد به همین انگیزه نخوردن خوراک در گذر یک روز که سبب می شود تن از گرسنگی و تشنگی آزرده بماند، پسندیده نیست و جایگاهی ندارد.
پیروان مزدیسنا تلاش دارند تا هماهنگ با دانش روزگار بوده و در همه روزها به اندازه مورد نیاز بدن خویش از خوراک ونوشیدنی بهره ببرند وهیچگاه بیش از نیاز بدن خویش را فربه نسازند.
گفتنی است زرتشتیان در گذر هر ماه، چهار روز ویژه را گزینش کرده اند که در این چهار روز، از خوردن خوراکی های گوشت دار پرهیز می کنند، شاید بتوان آن را گونه ای از روزه داری به حساب آورد.
ReplyForward
|
